Podatek dochodowy w działalności rolniczej i pozarolniczej

Działalność rolnicza

Za działalność rolniczą, zgodnie z art. 2 ust. 2 updop, uważa się działalność polegającą na wytwarzaniu produktów roślinnych lub zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym (naturalnym) z własnych upraw albo hodowli lub chowu, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowo fermowego oraz hodowlę ryb, a także działalność, w której minimalne okresy przetrzymywania zakupionych zwierząt i roślin, w trakcie których następuje ich biologiczny wzrost, wynoszą co najmniej okres wskazany w tym przepisie.

 Należy zauważyć, że w powyższej definicji jest wyłącznie mowa o wytwarzaniu produktów i produkcji. Nie ma w niej nawet słowa o świadczeniu jakichkolwiek usług. A contrario, należy zatem przyjąć, że świadczenie wszelkich usług stanowi działalność pozarolniczą

  

Przychody

 


Przykłady przychodów z działalności rolniczej 

Stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej

a)       zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej przyznany na podstawie ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej - Dz. U. z 2015 r. poz. 1340 ze zm. (interpretacja indywidualna z 21 czerwca 2018 r., nr 0111-KDIB2-3.4010.133.2018.1.LG),

b)       dopłaty otrzymane od Agencji Rynku Rolnego z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub kwalifikowany wspierających działalność rolniczą w gospodarstwach rolniczych (interpretacja indywidualna z 9 lipca 2018 r., nr 0111-KDIB2-3.4010.136.2018.1.PB),

c)       dopłaty z budżetu państwa do składek ubezpieczenia upraw rolnych (interpretacja indywidualna z 10 listopada 2017 r., nr 0115-KDIT2-3.4010.236.2017.2.AD),

d)       przychody z tytułu przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, płatności rolnośrodowiskowej, płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (interpretacja indywidualna z 27 października 2017 r., nr 0115-KDIT2-3.4010.197.2017.2.MJ).

Stanowisko Ministerstwa Finansów (dokument nr 4711/K z 12 lipca 2017 r.)

a)     odszkodowania za szkody w uprawach rolnych lub środkach trwałych służących działalności rolniczej,

b)     różnice kursowe związane ze spłatą zobowiązań dotyczących działalności rolniczej (np. z tytułu dostaw surowców do produkcji rolnej, pożyczek uzyskanych na działalność rolniczą),

c)     środki produkcji przekazane członkom grupy producentów rolnych - zarówno przychody członków grupy producentów rolnych pochodzące
ze sprzedaży produktów rolnych, jak i z tytułu nieodpłatnie przekazanych
im środków produkcji, służących do wytworzenia produktów rolnych, dla których ta grupa została utworzona, należałoby uznać za stanowiące przychody
z działalności rolniczej prowadzonej w ich gospodarstwach rolnych,

d)     odsetki za zwłokę od kontrahenta w związku z zapłatą po terminie należności dotyczących działalności rolniczej,

e)     przychody z dzierżawy gruntów na cele rolnicze.


Przykłady przychodów z działalności pozarolniczej

Stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej

a) odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości rolnej (interpretacja indywidualna z 4 września 2018 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.298.2018.1.PH),

b)  przychody z dzierżawy gruntów rolnych (zabudowanych i niezabudowanych)

c)  przychody z najmu i sprzedaży maszyn i urządzeń rolniczych przeznaczonych na cele rolnicze,

d) usługi rolnicze świadczone podmiotom zewnętrznym (interpretacja indywidualna z 14 sierpnia 2018 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.232.2018.1.MJ).

Stanowisko Ministerstwa Finansów (dokument nr 4711/K z 12 lipca 2017 r.)

a) przychody ze sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego, jeżeli sprzedaż ta następuje przed upływem 5-ciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie całości lub części zbywanej nieruchomości,

b)  przychody z doraźnej sprzedaży zbędnych środków trwałych, np. gruntów
lub budynków inwentarskich,

c)  usługi związane z produkcją roślinną i zwierzęcą oraz inne związane
z gospodarką rolniczą,

d)  usługi związane z ciągnikami i maszynami rolniczymi oraz urządzeniami
dla rolnictwa,

e)  odsetki od środków pieniężnych na rachunkach bankowych,

f) najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze,

g)  przychody powstałe w wyniku przedawnionych zobowiązań pochodzących
z działalności rolniczej.

h)  przetwórstwo rolne i spożywcze,

i)  opieka nad stawem,

j)  przychodów ze zbywania gliny, piasku, żwiru, które są wydobywane przy budowie zbiorników wodnych osiągane przez rolników,

k) przetrzymywania zakupionego ziarna zbóż, jego suszenia i czyszczenia
w sytuacji przeznaczenia do działalności o charakterze przetwórczym
(np. działalności gorzelniczej),

l) przychodów pochodzących ze środków pomocowych realizowanych w ramach wspólnej Polityki Rolnej UE, w zakresie określonym przepisami dotyczącymi organizacji rynków: owoców i warzyw, chmielu, tytoniu oraz suszu paszowego

Koszty

 

Klasyfikacja ponoszonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów powinna nastąpić w pierwszej kolejności według kryteriów określonych w art. 15 w związku z art. 16 updop, czyli zgodnie z generalną zasadą, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.  

Po ustaleniu kosztów spełniających powyższe warunki powinny one zostać przyporządkowane do działalności rolniczej i działalności gospodarczej. To przyporządkowanie powinno nastąpić na podstawie właściwie sporządzonych dokumentów i prowadzonych ksiąg podatkowych. Kwalifikacja danego kosztu powinna być zgodna z ujęciem przychodu, którego uzyskaniu służy, czy też który był celem poniesienia kosztu. Jeżeli nie jest możliwe dokładne przyporządkowanie kosztu do poszczególnych rodzajów działalności (i tylko wtedy), powinno to nastąpić na podstawie art. 15 ust. 2 i 2a updop.[1]
[1]
Jeżeli podatnik ponosi koszty uzyskania przychodów ze źródeł, z których dochody podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, oraz koszty związane z przychodami ze źródeł, z których dochody nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym lub są zwolnione z podatku dochodowego, a nie jest możliwe przypisanie danych kosztów do źródła przychodów, koszty te ustala się w takim stosunku, w jakim pozostają osiągnięte w roku podatkowym przychody z tych źródeł w ogólnej kwocie przychodów).

 


Rozliczenie proporcjonalne kosztów

 

Rozliczeniem proporcjonalnym powinny być objęte tylko te koszty, które jedynie pośrednio prowadzą do uzyskania przychodów. Regulacja ta nie może być zastosowana w przypadku kosztów bezpośrednio kształtujących przychody, które jednoznacznie można przypisać do danego źródła przychodów czy też do danego przychodu, który ukształtuje dochód niepodlegający opodatkowaniu.

 

Na potwierdzenie tej tezy można przytoczyć uzasadnienie zawarte w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 maja 2018 r.,
nr 0111-KDIB2-3.4010.45.2018.3.KB, w której wyjaśnił, że proporcjonalnym ustalaniem kosztów "(...) powinny być objęte tylko te koszty, które jedynie pośrednio prowadzą do uzyskania przychodów. Regulacja ta nie może być zastosowana w przypadku kosztów bezpośrednio kształtujących przychody, które jednoznacznie można przypisać do danego źródła przychodów czy też do danego przychodu, który ukształtuje dochód zwolniony z opodatkowania. (...)" Organ podatkowy odnosił się do wydatków na zakup paliwa, zakup części zamiennych, koszty naprawy oraz innych kosztów dotyczące eksploatacji środka trwałego wykorzystywanego jednocześnie w działalności rolniczej i w działalności pozarolniczej.

 

Należy zwrócić uwagę na inne ważne tezy sformułowane przez organ podatkowy w powyższej interpretacji:

a) w sytuacji, gdy podatnik osiąga zarówno przychody ze źródeł, z których dochody podlegają opodatkowaniu oraz inne przychody, powinien prowadzić ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za dany rok podatkowy,

b) sytuacje, gdy pomimo prawidłowego dokumentowania ponoszonych wydatków
i prowadzenia ewidencji rachunkowych w sposób rzetelny i niewadliwy, podatnik nie ma możliwości przypisania danego kosztu podatkowego wyłącznie do przychodów tworzących dochody opodatkowane albo przychodów tworzących inne dochody mają charakter wyjątkowy,

c) instytucja proporcjonalnego ustalania kosztów ma charakter szczególny są nią objęte wyłącznie przypadki, gdy przypisanie kosztów uzyskania przychodów do przychodów tworzących dochód opodatkowany i innych przychodów nie jest obiektywnie możliwe, a nie sytuacje, gdy takie wyodrębnienie kosztów było możliwe na podstawie posiadanych dokumentów, lecz podatnik zaniechał dokonania tej czynności.

  


Amortyzacja

 

W interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 sierpnia 2018 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.279.2018.2.NL organ podatkowy stwierdził, że składniki majątku wykorzystywane zarówno w działalności rolniczej jak i pozarolniczej działalności gospodarczej mogą stanowić środki trwałe w prowadzonej przez Wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej od wartości początkowej których Wnioskodawca może dokonywać odpisów amortyzacyjnych i zaliczać je do kosztów uzyskania przychodów w pełnej wysokości. Jednocześnie warunkiem koniecznym dla uznania odpisów amortyzacyjnych od danego środka trwałego w postaci m.in. maszyn, za koszt uzyskania przychodu jest jego wykorzystywanie w ramach i na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Podkreślenia wymaga fakt, iż wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy eksploatacją tego środka trwałego a osiągniętym przychodem spoczywa na podatniku. Tym samym Dyrektor KIS potwierdził, że amortyzacja środków trwałych służących zarówno działalności pozarolniczej jaki i rolniczej w całości będzie stanowiła koszt uzyskania przychodów w działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę, a tym samym podatnik może do kosztów uzyskania przychodów zaliczyć całą kwotę odpisów amortyzacyjnych od posiadanych środków trwałych.




Ustaw wielkość (640x480)